Hooggevoelige kinderen (met een sterke wil) kunnen veerkrachtig worden van hun intense beleving, als ze durven te voelen!
Hooggevoelige kinderen (al dan niet met een sterke wil) ervaren de wereld intenser dan de meeste andere kinderen. Geluiden, prikkels, emoties en sfeer komen dieper binnen. Dat maakt ze bovengemiddeld opmerkzaam, meevoelend en dat zijn kwaliteiten. Maar die intense beleving van gevoelens kan ook overweldigend zijn.
Daarom gaan veel hooggevoelige juist weg van hun gevoel: ze trekken zich terug uit hun lichaam. Ze gaan “in hun hoofd zitten”, verdwijnen in fantasie, beeldschermen of richten zich helemaal op de buitenwereld. Alles om maar even afstand te nemen van wat er binnenin ze gebeurt.
Op korte termijn kan dat helpen. Maar op de lange termijn belemmert het ze juist. Om emoties te leren reguleren, is het namelijk nodig om lichaamsbewustzijn te hebben, in het lijf aanwezig te zijn.
Waarom is voelen zo belangrijk?
Emoties zijn signalen: ze vertellen een kind wat het nodig heeft.
Angst vertelt dat het veiligheid zoekt.
Boosheid geeft een grens aan.
Verdriet laat zien dat er steun nodig is.
Blijdschap wil gedeeld worden.
Wanneer een kind leert om zijn/haar lichaam te voelen, leert het ook:
- Wat er in hem/haar omgaat
- Dat emoties komen én weer gaan
- Dat intense gevoelens niet gevaarlijk zijn
- Wat hij/zij nodig heeft om emoties te reguleren
- Hoe het rust en veiligheid in zichzelf kan vinden
Overspoelende golf
Voor hooggevoelige kinderen kan een emotie soms aanvoelen als een golf die volledig overspoelt. Daardoor:
- Kunnen ze schrikken van hun eigen intensiteit
- Kunnen ze gaan denken ze dat er “iets mis” is met hoe sterk ze voelen
- Kunnen ze situaties gaan vermijden waarin worden overprikkeld
- Kunnen ze vluchten naar het hoofd of naar een scherm om even niets te hoeven voelen
Maar juist door weg te gaan uit het lichaam, blijft de emotie langer hangen.
Hoe kun jij je kind helpen om meer in zijn/haar lichaam te komen?
1. Zorg dat je zelf durft te voelen
Kinderen leren door hun ouders te observeren. Als je zelf veel in je hoofd zit of met je aandacht buiten jezelf, zal je kind dit van je overnemen. Als je durft te voelen en bij je gevoel aanwezig kunt blijven, leert je kind dit via jou.
2. Maak het lichaam veilig en bekend
Spelenderwijs met lichaamsbewustzijnsoefeningen zoals:
- Voetjes op de grond: “Kun je je tenen voelen? En je hielen?”
- Handen op de buik: “Voel je je adem onder je handen bewegen?”
- Zacht stretchen of rekken om spanning los te laten
Hoe meer ze kinderen hun lichaam ervaren, hoe vertrouwder hun lichaam gaat voelen. Lichaamsbewustzijn ontwikkelt zich in de loop van de jaren.
3. Normaliseer emoties
Benoem bijvoorbeeld:
- “Je voelt veel hè? dat is oké.”
- “Je lijf vertelt je iets belangrijks.”
- “Emoties zijn als golven, ze komen en gaan.”
4. Gebruik vertraging
Je kind heeft tijd nodig om de emoties te verwerken. Vertraging geeft het zenuwstelsel ruimte om tot rust te komen.
- Praat rustiger.
- Erken emoties.
- Vermijd snelle oplossingen.
- Maak de omgeving prikkelarm als je kind vol zit.
5. Help je kind om lichamelijke sensaties te benoemen
Doe dit niet om te analyseren, maar om ze te helpen herkennen.
Leg je hand op een lichaamsdeel en vraag je kind:
- “Hoe rustig of juist druk is het nu in je buik?”
- “Is je borst nu zacht of juist hard?”
- “Klopt je hart nu langzaam of juist snel?”
Laat je kind met een geleidende schaal antwoorden door bijvoorbeeld met de hand aan te geven dat rustig laag bij de grond is en druk hoog van de grond.
Door lichamelijke signalen te koppelen aan emoties, leert je kind dat wat je kind voelt, iets wil zeggen en niet een bedreiging is.
6. Zorg dat tijdig prikkels verwerken, onderdeel van de dag wordt
Tijdig prikkels kunnen verwerken, is geen luxe maar zelfzorg. Hooggevoelige kinderen zijn eerder toe aan een moment van verwerking dan de meeste andere kinderen omdat hun emmertje sneller vol loopt. Terugkeren naar het lijf, helpt om prikkels (en bijkomende emoties) te kunnen verwerken. Hoe een kind herstelt en verwerkt, wisselt per kind. Een hooggevoelig kind met een sterke wil, herstelt vaker door iets actiefs te doen dat ook ontspannend is.
- Bewegen zoals dansen of trampoline springen
- Douchen of in bad
- Ademhalingsoefening voor kinderen
- Knutselen, tekenen of kleien
- Masseren
Het meest belangrijke
Het meest belangrijke is dat je kind in de loop van de jaren leert dat het kan herstellen van een emotie, hoe intens deze ook is. Emoties komen, en ze gaan weer. Daar hebben ze hun lichaamsbewustzijn voor nodig en jouw begeleiding. Als je kind durft te voelen en merkt dat het hiervan herstelt, keer op keer, hoe intens de emotie ook is, dan ontwikkelt je kind veerkracht!
Wil je hier meer over leren?
Je bent welkom bij de cursus Hooggevoelig & Strong-Willed kind of (als je dit voor jezelf wilt leren) bij de cursus Hooggevoelige Ouders!
Hartelijke groet,
Janneke van Olphen – enVie | Gevoeligheid Grootbrengen
Psycholoog en auteur ‘Het hooggevoelige Kind met een sterke wil’, de ‘Draakje Vurig’ reeks, ‘Luce straalt weer
Selecteer het boek naar keuze en bestel vandaag nog!
