“Bewust, speels en liefdevol omgaan met de hooggevoelige aard”

Emoties kunnen je hooggevoelig kind flink bezighouden!

“Juf had vandaag een beetje een frons, die heeft ze nooit. En ze praatte strenger dan normaal. Het voelde niet fijn in de klas”. (Tom, 5 jaar)

“Ik zat vandaag naast Maartje. Zij was verdrietig. Dat zei ze niet, maar ik voelde dat in mijn buik”. (Suze, 7 jaar)

Subtiele emoties intens waarnemen

Alle kinderen hebben emoties en alle kinderen kunnen normaalgesproken emoties bij anderen waarnemen. Kinderen (en volwassenen) verschillen onderling wel in de subtiliteit van de emoties die zij waar kunnen nemen en de intensiteit waarmee ze met emoties bezig zijn. Hooggevoelige kinderen kunnen een rijk pallet aan emoties bij zichzelf en bij anderen waarnemen. Subtielere details zoals subtiele emoties vallen hen op en houden ze bezig. Dat is niet altijd makkelijk, zeker als je nog niet weet hoe je met die emoties om kunt gaan.

Overweldigend

Een jong kind is nog aan het leren om met emoties om te gaan. Wanneer je als jong kind al een rijk scala aan subtiele emoties opmerkt, kan dit behoorlijk overweldigend zijn. Vooral als je nog niet goed weet hoe je hiermee om kunt gaan. Maar wat doe je als je nog niet zo goed weet hoe om te gaan met emoties?  Afhankelijk van de aard, heeft het ene kind de neiging om zich terug te trekken, het andere kind uit het juist (acting out). Een kind dat zich terugtrekt, wordt stil, onbereikbaar, prikkelbaar, neerslachtig. Een kind dat zich uit (acting out) doet vervelend, clownesk, tegendraads of zelfs agressief.

Diepgaande verwerking

Aan de basis van de eigenschap hoogsensitiviteit (ofwel hooggevoeligheid) ligt diepgaande verwerking (aldus Elaine Aron). Diepgaande verwerking betekent, simpel gezegd, dat prikkels makkelijk en in meer hersengebieden binnenkomen dan bij niet hooggevoelige mensen (dit is te zien op fMRI scans). Een hooggevoelig kind merkt dus veel (ook subtiele details) op en houdt zich hier intensief mee bezig. Elke van Hoof stelt zelfs dat het enige essentiële kenmerk van hoogsensitiviteit, diepgaande verwerking is. Andere kenmerken zoals empathie, overprikkeling en subtiliteiten waarnemen, vloeien hier volgens haar dus wellicht uit voort. Onderzoek naar de hersenfunctie van hooggevoelige mensen wordt momenteel meer dan ooit gedaan, door o.a. Jadzia Jagiellowicz, Bianca Acevedo en Elke van Hoof.

En nu?

Een kind dat aan de ene kant een rijk pallet aan subtiele emoties kan opmerken, deze intensief beleeft en aan de andere kant nog niet weet hoe daarmee om te gaan, kan wel wat hulp gebruiken. Een kind leren omgaan met emoties, valt niet samen te vatten in een paar tips, dat is in mijn ogen het grote nadeel van het ‘strooien met tips’. Maar als je dat in je achterhoofd houdt, zijn hier toch een paar tips die je op weg kunnen helpen:

  • Leer je kind spelenderwijs subtiele emoties herkennen. Gebruik foto’s, smileys, ga voor de spiegel zitten met je kind etc. Help je kind aan het woordenschat dat het nodig zal heeft om zich uit te drukken.
  • Kijk achter storend/boos gedrag. Onthoud dat een kind boos kan reageren als het emoties nog niet op een vaardige manier kan uiten. Zeker een hooggevoelig & strong-willed kind. De boosheid is dan een uiting van frustratie en een vraag om hulp.
  • Leer erkenning te geven. Daarmee help je je kind de emoties bij zichzelf te herkennen.
  • Wees je bewust van je eigen manier van met emoties omgaan. Als je merkt dat je zelf nog moeite hebt om je eigen emoties te reguleren (dit komt relatief vaak voor bij ouders die zelf hooggevoelig zijn omdat je als kind ook vele subtiele emoties waarnam en niet altijd geleerd hebt hoe je hiermee kunt omgaan), dan biedt het je de kans om jezelf hierin te ontwikkelen. Omdat je kind leert van hoe jij met emoties omgaat, komt jouw ontwikkeling ook je kind ten goede.
  • Heb geduld. Ik maak regelmatig mee dat ouders iets een paar keer proberen en als het niet gelijk werkt, opgeven. Je kind leert niet in een paar dagen met emoties omgaan. Alleen al het leren herkennen van alle subtiele emoties die je kind opmerkt, kost veel tijd. Hoe meer subtiele emoties een kind opmerkt, hoe meer tijd en aandacht er voor nodig is om hiermee om te leren gaan.
  • Bewust iets positiefs doen. Elke dag bewust iets positiefs / fijns doen, kan je kind een gevoel van tevredenheid over zichzelf geven. Het hoeft niet iets groots te zijn, het kunnen kleine dingen zijn “ik ga jou helpen met tafel dekken” of “ik ga jou een knuffel geven” of “Ik maak een tekening voor jou”. Dat werkt het beste als het hele gezin afspreekt om elke dag bewust iets fijns te doen voor een ander familielid. Als ouder kunnen het eveneens kleine dingen zijn als: “ik ga jou een verhaaltje voorlezen” of “ik maak iets lekkers voor jou”. Het is belangrijk dat je expliciet benoemt dat je nu bewust dat fijne gaat doen voor dat gezinslid. Dit werkt met name goed als een kind een negatief zelfbeeld heeft ontwikkeld omdat het nog niet goed met emoties kan omgaan en hier regelmatig afwijzend op gereageerd is. Het is belangrijk dat een kind zichzelf niet gaat associëren met dat negatieve gedrag en dit is een manier om dit te doorbreken.

Je bent welkom!

Je bent natuurlijk ook van harte welkom bij de cursus ‘Hooggevoelig & Strong-Willed Kind’ en bij de cursus ‘Hooggevoelige Ouders’!

Cursus hooggevoelig & strong-willed kind Cursus Hooggevoelige Ouders

 

Janneke van Olphen – enVie | Gevoeligheid Grootbrengen

Vorige

Volgende

Reactie verzenden

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.